Bol u leđima – lumbalni bolni sindrom (I deo)

Bol u leđima je problem koji se najčešće javlja u najproduktivnijem periodu čovekovog života, između tridesete i pedesete godine starosti. Lumbalni bolni sindrom je stručni naziv za bolna leđa, bolna krsta, lumbago, išijas, krstobolju. Podjednako je čest kod osoba oba pola. Lumbalni bolni sindrom je jedan od najučestalijih zdravstvenih problema današnjice i najčešći uzrok izostanka sa posla. Procenjuje se da 80% populacije tokom života, bar jednom, oseti bol u području donjeg, lumbalnog dela kičme, koji recidivira kod najmanje 50% ovih pacijenata. Kod većine je praćen smanjenom sposobnošću za rad i potrebom za adekvatnim medicinskim tretmanom. Međutim, srećna okolnost je ta da većina pacijenata sa lumbagom, uglavnom, prođe kroz odgovarajući medicinski tretman i oporavi se u potpunosti, a samo kod 5% pacijenata ovaj bol pređe u stadijum hronične bolesti.

Bol u leđima - Des ambulanta

Zašto me bole leđa?

Uzroci bola u leđima najčešće su kombinacije više činilaca: starenja, osteoporoze, prolapsa intravertebralnog diska, slabosti leđnih mišića, fizičkih napora, gojaznosti. Bol u leđima može biti ponekad znak i ozbiljnijih bolesti kao što su dijabetes, bubrežne bolesti ili tumor.
Lumbalni sindrom podrazumeva tegobe u vidu bolova, uz poremećaj funkcije lumbosakralnog dela kičmenog stuba i zaštitnu mišićnu reakciju na bol (spazam), a često i simptome kompresivne lumbalne radikulopatije.

Akutni lumbalni bol nastaje naglo, najčešće nakon nekog naglog pokreta ili nepravilnog podizanja većeg tereta. Bol može ponekad biti toliko jaka da bolesnik ostane trenutno ukočen u određenom položaju. Ako je nastala kompresija živca bol se prostire duž noge sve do stopala. Zbog bola i ograničene pokretljivosti bolesnik ne može da obavlja ili veoma teško obavlja aktivnosti samozbrinjavanja, ne može se dugo zadržati u istom položaju, javlja se osećaj trnjenja i mravinjanja, a moguća je pojava pareza ili paraliza pojedinih delova donjeg ekstremiteta. U slučaju kompresije na kaudu ekvinu javlja se poremećaj eliminacije, odnosno retencija urina, ili opstipacija. Smetnje emocionalne prirode: strah, nervoza i nesanica prisutne su kod većine pacijenata.

Bol u leđima – predisponirajući faktori

• nepravilno dizanje tereta,
• nepravilno nošenje tereta,
• dugotrajno zadržavanje u istom položaju: dugotrajno sedenje, dugotrajno stajanje
• dugotrajna vožnja automobilom
• dugotrajno hodanje
• nagli pokreti savijanja trupa
• prekomerna telesna težina
• smanjena telesna aktivnost
• loš položaj u toku spavanja
• hronični stres

Sustinski razlog nastanka lumbalnog bola su mišićna slabost kao posledica inaktivnosti što najčešće ima za posledicu loše držanje tela i lošu biomehaniku i mišićni disbalans između pojedinih mišića i mišićnih grupa.

Bol u leđima – klinička slika

Klinička slika lumbalnog bolnog sindroma se karakteriše pojavom: bola, povišenim tonusom paravertebralnih mišića, ograničenom pokretljivošću lumbalne kičme u svim smerovima. Klinička slika nastaje naglo (akutno), ili postupno (hronično) od samog početka. Bol je lokalizovan u lumbosakralnom području ili se kroz glutealnu regiju širi prema zadnjoj i lateralnoj strani natkolenice, sve do stopala i prstiju (lumboishialgija). Telo na bol reaguje tako što zauzima zaštitni, najmanje bolan položaj – antalgičan položaj. Bol je promenjiv u odnosu na vremenske uslove i aktivnost, te se pojačava pri napinjanju, kašljanju, kijanju, pri nepravilnim položajima teela i pri istezanju ishijadičnog nerva. Često su izražene parastezije i ispadi površinskog osecaja u pojedinim dermatomima. U najtežim slučajevima nastaju neurološki ispadi koji se sastoje u: potpunom ili delimičnom gubitku refleksa na donjim ekstremitetima (patelarni refleks, refleks Ahilove tetive), motornoj slabosti pripadajuće muskulature (najčešće mišići prednje ili zadnje lože potkolenice), trofičkim promenama mišića glutealne regije, potkolenice i stopala.

Bol u leđma – lumbalni bolni sindrom (II deo)